Türkiye’de antika satışı yasak mı? Antika–kültür varlığı ayrımı, yasaklı eserler, yasal süreçler ve doğru satış rehberi bu makalede.

Türkiye’de Antika Satışında Yasal Mevzuat, Yasaklı Eserler ve Güvenli Satış Rehberi

Türkiye’de antika alım-satım piyasası her geçen yıl büyüyor. Özellikle online açık artırma platformları sayesinde, daha önce yalnızca belirli çevrelerin ulaşabildiği koleksiyon ürünleri artık tüm Türkiye’deki alıcı ve satıcılara hızla ulaşıyor.

Ancak antika satışının serbest olması herkesin bildiği bir konu değil. Pek çok kişi hâlâ antika satmanın yasak olduğunu sanıyor ya da “100 yaş üstü eşya satılamaz” gibi yanlış bilgilere inanıyor.

Gerçek şu ki:

Antika satışı yasaldır, fakat kültür varlığı niteliği taşıyan eserlerin ticareti yasaktır.

Dolayısıyla antika satarken yasal çerçeveyi bilmek hem sizi korur hem de alıcı güvenini artırır.

Bu kapsamlı rehberde, Türkiye’de antika satışının hukuki boyutunu, hangi eserlerin satılabileceğini, hangilerinin yasak olduğunu, yurtdışı gönderim kurallarını, cezaları ve en güvenli satış yöntemi olan online açık artırma sistemini tüm ayrıntılarıyla inceleyeceğiz.

---

Türk Hukukunda “Antika” ve “Kültür Varlığı” Tanımı — Karıştırılan En Kritik Konu

Türk mevzuatında antika kelimesi ile kültür varlığı, tarihi eser, eski eşya gibi kavramlar birbirinden farklıdır.

Bu ayrımın temel dayanağı:

✔ 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu

Kanun, kültür varlıklarını koruma altına alır fakat tüm eski eşyaları bu kapsama sokmaz.

---

Antika nedir?

Genel tanım olarak:

En az 100 yaşında olan ve koleksiyon değeri taşıyan taşınır eşyalara antika denir.

Ancak bu 100 yaş kuralı otomatik olarak hiçbir şeyi “yasak” yapmaz.
100 yaş üstü bir halı, gümüş, saat, mobilya satılabilir.

---

Kültür varlığı nedir?

Kanuna göre kültür varlığı:

• Arkeolojik buluntu

• Tarihî belge

• Devlet mührü taşıyan evrak

• Dini veya etnik kültürel önem taşıyan eser

• Osmanlı saray envanterinden çıkma objeler

• Müzeye kayıtlı eserler

gibi özel korumaya tabi objelerdir.

---

Ana ayrım şöyle yapılır:

Bu tabloyu bilmek bile satıcıyı büyük hukuki risklerden kurtarır.

---

Hangi Eserlerin Satışı Kesinlikle Yasaktır? — Detaylı Liste

Aşağıda sayılan kategoriye giren eserleri satmak suçtur, cezası ağırdır:

---

❌ 1. Arkeolojik eserler

Arkeolojik eser, toprak altında bulunan ve bilimsel değeri olan her şeydir.

Örneğin:

• Sikke

• Amfora parçaları

• Topraktan çıkan figür

• Mitolojik tasvirli objeler

Bunların satışı mutlak surette yasaktır.

---

❌ 2. Kaçak kazı buluntuları

Kaçak kazıdan çıkan her obje kanunen devlete aittir.
Satılması, bulundurulması bile suçtur.

---

❌ 3. Osmanlı mührü taşıyan belgeler

Fermanlar, beratlar, vakıf kayıtları, tapu niteliğindeki belgeler devlet malıdır.

---

❌ 4. Müzeye kayıtlı eserler

Müzeye kayıtlı bir eser hiçbir şekilde satılamaz, devredilemez.

---

❌ 5. Vakıf malı eserler

Vakıflara ait objelerin özel mülkiyete geçmesi yasal değildir.

---

❌ 6. Devlet envanterinden çıkan eserler

Osmanlı saraylarında kullanılan objeler (belgeli) devlet malıdır.

---

Hangi Eserler Serbestçe Satılabilir? — Yasal Olanlar

Burada satıcı için geniş bir özgürlük alanı vardır.
Türkiye’de satılabilir antika kategorisi oldukça büyüktür.

---

✔ Antika halı ve kilimler

Kök boya, el dokuma, Anadolu, İran, Kafkas halısı vb.

✔ Gümüş eşyalar

Tuğralı, damgalı, Avrupa gümüşleri, Osmanlı gümüşleri.

✔ Antika saatler

Cep saatleri, mekanik kol saatleri, masa saatleri.

✔ Antika mobilya

Sandalyeler, konsollar, vitrinler, yazı masaları.

✔ Porselen ve cam eserler

Avrupa porselenleri, Osmanlı cam işleri, kristaller.

✔ Resim ve gravürler

Orijinal tablo veya baskılar (devlet mührü taşımıyorsa).

✔ Metal objeler

Bakır mutfak eşyaları, bronz heykeller, pirinç aksesuarlar.

Bu eserleri satmak için herhangi bir izin gerekmez.

---

Antika Satışında 10 Yasal Kural — Hem Satıcıyı Hem Alıcıyı Korur

Aşağıdaki maddelere uyulduğunda, hiçbir yasal risk yoktur.

---

1. Ürün arkeolojik şüphe taşımıyorsa satılabilir

Yani topraktan çıkma değilse, devlete ait değilse ve müzelik bir kayıt yoksa sorun yoktur.

---

2. Ürün size ait olmalı

Başkası adına satış yapılmaması önerilir.

---

3. Ürünün hasar durumu açıkça yazılmalı

Yanıltıcı bilgi vermek yasal sorumluluk doğurur.

---

4. Ürün fotoğrafları gerçek olmalı

Sahte fotoğraf/veri kullanmak suçtur ve platformlar tarafından engellenir.

---

5. Ürün çalıntı olmamalı

Çalıntı malı bilerek satmak ağır ceza gerektirir.

---

6. Devlet mührü taşıyan belge satılamaz

Ferman, tapu, berat, vakfiye vb. belgeler yasaktır.

---

7. Kurul kararı gerekebilir

Eserin kültür varlığı şüphesi varsa İl Kültür Müdürlüğü kontrol eder.

---

8. Yurtdışı gönderimde gümrük beyanı yapılmalı

Gönderilecek ürün antika kategorisine giriyorsa beyan zorunludur.

---

9. Satıcı kimliği doğrulanmalıdır

Hem platform güvenliği hem yasal gereklilik açısından önemlidir.

---

10. Platform kurallarına uyulmalıdır (Antikamezat.org)

Yanlış beyan veya yasaklı eser yüklemesi yasaktır.

---

Kültür Varlığı Şüphesi Olan Eser — Ne Yapılmalı?

Bir objenin “kültür varlığı” olup olmadığını satıcı kendi kendine tespit edemez.
Bu durumda yapılması gereken:

---

İl Kültür Müdürlüğüne başvuru

Eser kontrol için kurula gönderilir.

---

Uzmanlar inceler

Arkeolog, sanat tarihçisi, konservatör tarafından değerlendirilir.

---

Sonuç belgesi alınır

• Kültür varlığıdır → Devlete teslim edilir

• Kültür varlığı değildir → Satışa izin verilir

Bu belge, satışı tamamen yasal hale getirir.

---

Online Platformlarda Antika Satışı — Antikamezat.org Mantığı

Online satış, fiziki mağazalara göre daha kontrollü bir süreçtir.

Antikamezat.org’da:

---

✔ Satıcı doğrulanır

Kimlik + telefon + mail

---

✔ Sahte/kaçak şüphesi olan ilanlar engellenir

Platform ekipleri görsel ve açıklama kontrolü yapar.

---

✔ Ürün açıklamaları şeffaftır

Tüm alıcılar detaylara erişir.

---

✔ Teklif geçmişi görünür

Şeffaflık platformun temel gücüdür.

---

✔ Komisyon yoktur veya çok düşüktür

Satıcı daha çok kazanır.

---

✔ Satıcı korunur

Ödeme yapılmadan ürün kargolanmaz.

---

Yurtdışına Antika Göndermek — Ne Serbest, Ne Yasak?

Yurtdışı gönderimi, mevzuatta en çok karıştırılan konulardan biridir.

Basit şekilde özetlersek:

---

❌ Yasak Olanlar

• Arkeolojik eser

• Devlet mührü taşıyan Osmanlı belgeleri

• Müzeye kayıtlı eser

• Vakıf malı

---

✔ Serbest Olanlar

• Halı / kilim

• Gümüş eşya

• Mobilya

• Saat

• Tablo

• Dekoratif objeler

Gümrükte “antika” olarak beyan edilir ve gönderilebilir.

---

Yasal Sorumluluklar ve Olası Cezalar

Kanuna göre:

---

❌ Arkeolojik eser satışı — ağır suçtur

Bu suçun cezaları:

• 3 yıldan 12 yıla kadar hapis

• Yüklü para cezası

• Kaçakçılık suçu kapsamında değerlendirilme

---

❌ Kaçak kazıya teşebbüs bile suçtur

Define amaçlı izinsiz kazı ağır ceza kapsamındadır.

---

❌ Sahte belge ile satış yapmak suçtur

Devlet belgelerini kopyalayıp satmak, resmi evrak sahteciliğine girer.

---

✔ Antika satışı ise tamamen yasaldır

Sadece belirtilen yasaklı kategorilere girmemesi gerekir.

---

Antika Satışında Sık Yapılan Yasal Hatalar

Satıcıların düştüğü en yaygın 7 hata:

---

1. Arkeolojik eseri “antika” sanmak

Taştan yapılmış figür, topraktan çıkan obje → yasak.

---

2. Osmanlı belgelerini satmaya çalışmak

Üzerinde mühr-i hümayun olan belge devlete aittir.

---

3. Devlet mührü taşıyan fotoğraf ve haritalar

Bazı eski haritalarda mühür olabilir — satılamaz.

---

4. Kaynağı belirsiz eser satmak

Satıcı açıklama yapmazsa alıcı güven kaybı yaşar.

---

5. Eseri yurtdışına yanlış beyanla göndermek

Gümrükte sorun çıkar.

---

6. Faturasız satış yapmak

Vergisel açıdan sorun oluşturabilir.

---

7. Ürünün restorasyonunu saklamak

Yasal olmasa bile etik değildir ve fiyatı düşürür.

---

Antikamezat.org — Yasal Olarak En Güvenli Satış Yöntemi Neden?

Çünkü:

✔ Satıcıyı korur
✔ Alıcıyı korur
✔ Yasa dışı ilanları otomatik engeller
✔ Kimlik doğrulaması vardır
✔ Şeffaf teklif geçmişi vardır
✔ Ödeme almadan kargo yapılmaz
✔ Geri bildirim sistemi vardır

Bu nedenle hem yasal hem ticari açıdan en güvenli sistemdir.

---

SONUÇ — Türkiye’de Antika Satışı Serbesttir, Ancak Bilgi Gerektirir.

Antika pazarı büyüyor, online açık artırmalar hızlanıyor ve doğru bilgiye sahip olan satıcılar çok daha güvenli ve kârlı bir satış süreci yönetiyor.

Bu rehberi okuyan herkes, artık şu ayrımı net şekilde kavramış olur:

---

✔ Antika satmak yasaldır.

❌ Arkeolojik eser satmak yasaktır.